Aug 23, 2017 Last Updated 8:49 AM, Aug 18, 2017

Wyrazy solidarności z polskimi…

Redakcja Rzeczpospolitej Wolnomularskiej pragnie przekazać wyrazy głębokiego wsp...

Masońskie symbole w herbie mia…

W górach Ural, w  rejonie swierdłowskim niedaleko jak na rosyjskie w...

"Królewicz Olch" - r…

Z dedykacją dla jednego, wspaniałego B:., z podziękowaniem za braterskie spotkan...

Kuba Puchan - Przeciw wszelkim dyktatorom

Brat Jan Józef Lipski to postać niezwykła. Znakomity krytyk literacki i historyk literatury, którego Piotr Matywiecki w swej książce poświęconej dawnej Bibliotece UW wspomina jako „mistrza i króla nadzwyczajnie rozrośniętej «fiszkarni»”, działacz opozycji demokratycznej, a także wieloletni Czcigodny Mistrz pozostającej wówczas „w podziemiu” Loży Kopernik na Wschodzie Warszawy. Wracamy do postaci Brata Jana, dzięki uprzejmości Redakcji Tygodnika Faktycznie przedrukowując artykuł, który ukazał się w poprzednim numerze pisma (ukazuje się ono co czwartek).

Kuba Puchan

Przeciw wszelkim dyktatorom

Jan Józef Lipski był postacią nietuzinkową. Człowiekiem, który zawsze szedł pod prąd, niezależnie od tego, czy dominujące prądy napływały od rządzącej partii czy Kościoła.

We wrześniu 1939 Lipski (rocznik 1926) ukończył szkołę powszechną i był za młody, aby wziąć udział w walkach obronnych. Uczył się na tajnych kompletach Gimnazjum im. Stanisława Staszica (przed wojną zdał do tej szkoły egzamin) i jako przedwojenny harcerz znalazł swoje miejsce w Szarych Szeregach. Liderem Hufca Mokotów Górny, w którym służył Lipski, był znany z powieści „Kamienie na szaniec” Mały Jędrek (Andrzej Makulski). Razem brali udział w akcjach „małego sabotażu”. W 1943 roku Lipski został żołnierzem Armii Krajowej batalionu (a następnie pułku) „Baszta”, o pseudonimie „Grabie” (od herbu rodzinnego). W tym samym czasie rodzina Lipskich w swoim mieszkaniu ukrywała grupę osób pochodzenia żydowskiego: Olę Zweibaum, Zofię Lewinówną, Rachelę Kohan i Władysława Kohana. Siostra Jana Józefa, Zofia, została za to odznaczona 11 lipca 2001 medalemSprawiedliwy wśród Narodów Świata.

W ramach wspomnianego już batalionu „Baszta” Lipski brał udział w powstaniu warszawskim. W walkach w pobliżu szpitala elżbietanek granat rzucony przez Niemców strzaskał mu rękę i doprowadził do trwałego inwalidztwa. Za odwagę na polu walki otrzymał Krzyż Walecznych. Dostał się do niewoli, ale szczęśliwie uciekł z transportu do obozu w Pruszkowie.

Przeciw stalinizmowi i ONR

W czasie wojny nie znajdował się w kręgu wpływów podziemnej PPS, ale dość szybko stało się to po wojnie. Wraz z kolegami ze studiów był zwolennikiem socjalizmu, a przy tym charakteryzowało go mocno krytyczne podejście do stalinowskiej rzeczywistości. Jako żołnierz AK był poddany stałej obserwacji ze strony służby bezpieczeństwa, ale nie przeszkodziło mu to ukończyć polonistyki na Uniwersytecie Warszawskim. Literatura stanowiła jego ogromną zawodową i prywatną pasję. Między innymi zainicjował pierwsze po wojnie wydanie „Ferdydurke” Gombrowicza i niektórych dzieł Witkacego.

Wstąpił do wpływowego Klubu Krzywego Koła, gdzie był inicjatorem wielu politycznych działań w okresie października 1956 i przesilenia w Polsce. W tym okresie nawiązał korespondencję z Jerzym Giedroyciem i paryską „Kulturą”, co wiązało się z uzyskaniem statutu „osoby w kontakcie z wrogim ośrodkiem emigracyjnym”, a jego telefon domowy miał stały podsłuch zainstalowany przez służby. W okresie przełomu 1956 i zaraz po nim szczególną polityczną aktywność wykazywało ugrupowanie satelickie wobec PZPR –  Stowarzyszenie PAX. To ugrupowanie stworzył przedwojenny lider Obozu Narodowo- Radykalnego Bolesław Piasecki. PAX stał się przytuliskiem dla podobnych Piaseckiemu działaczy skrajnej prawicy, którzy postanowili dobrze urządzić się w stalinowskiej rzeczywistości. Wspierali „księży patriotów”, poparli aresztowanie prymasa Wyszyńskiego, a jednocześnie byli pośrednikami w kontaktach między Kościołem a komunistami. Wiadomo przy tym wszkże, że każdy pośrednik zwykle bierze prowizję za swoje usługi.  Członkowie PAX zasiadali w PRL-owskim Sejmie, mieli monopol na wydawnictwa katolickie (prasa i książki), a nawet czasowy monopol na produkcję dewocjonaliów. Interesy, nawet jak na PRL, były bajeczne. Jedyny jaguar jeżdżący po ulicach Warszawy w tamtych czasach był własnością Bolesława Piaseckiego… PAX po 1956 r. niby nawiązał kontakt ze środowiskami weteranów AK, a jednocześnie romansował z prostalinowską frakcją w PZPR. Piaseckiemu marzyło się przejęcie władzy w Polsce i pozostawianie systemu dyktatury.

Lipskiemu jako sprawnemu obserwatorowi i człowiekowi rozumiejącemu, czym jest faszystowska dyktatura, te zabiegi Piaseckiego i PAX nie umknęły. Namówił przyjaciół z Klubu Krzywego Koła do wystąpienia wobec władz PRL z żądaniem usunięcia Bolesława Piaseckiego z życia publicznego za faszyzm i antysemityzm. Rozpoczął też pracę nad książką o ideologii ONR. We wrześniu 1959 r. na zebraniu grupy literackiej „Przedmieście” wygłosił odważny odczyt o faszystowskich korzeniach Stowarzyszenia PAX. Kolejny wykład o roli Piaseckiego i jego faszystowskich bojówkarzy miał się odbyć 29 października 1959 roku, ale... został odwołany pod naciskiem władz. Piasecki ponownie okazał się bardzo wpływową osobą – Lipski nie tylko nie mógł wygłosić odczytu, czy wydać książki o ONR, ale stracił pracę w Państwowym Instytucie Wydawniczym. Wpływy Piaseckiego były na tyle silne, że książka o ONR ukazała się dopiero w 1994 roku.

Lipski współorganizował Komitet Obrony Robotników, był działaczem NSZZ „Solidarność” i za działalność w niej został aresztowany. Stanął na czele reaktywowanej w podziemiu Polskiej Partii Socjalistycznej będącej w opozycji do PRL.

Antyklerykał

Celem politycznym Lipskiego było nadanie opozycji charakteru lewicowego i odcięcie jej od endeckiej myśli politycznej. Twierdził, że Ewangelia milczy o etycznym wymiarze relacji społecznych i tę lukę w etyce należy wypełnić ideą lewicową. Lipski słusznie przewidywał, że w Polsce istnieje niebezpieczeństwo odrodzenia się prawicy, a największą obawą był „sojusz polskiego Kościoła z endecką prawicą, ksenofobią, nacjonalizmem, antysemityzmem. Za największe zagrożenie dla Polski uważał katoendecję i obudzenie w Polakach nacjonalizmu, ksenofobii i antysemityzmu.  Jak prorocze były jego obawy, możemy obserwować dzisiaj. Lipski uważał Kościół katolicki za instytucję dążącą do zniewolenia człowieka poprzez narzucenie mu przekonań i specyficznego rodzaju kultury. Jego postawa ideowa nie była tylko teorią. Gdy po pierwszych wyborach w 1989 roku został senatorem, ostro przeciwstawiał się pomysłom karania kobiet za aborcję (jakże aktualny dziś temat), czy umieszczeniu krzyża nad koroną orła w godle państwowym (zwolennikiem samej korony też nie był).

Wolne wybory do Senatu w 1989 roku wygrały Komitety Obywatelskie przy Lechu Wałęsie i NSZZ „Solidarność”. Jedynym okręgiem, który sprawiał „trudności”, były bardzo katolicki Radom. W tamtych wyborach gwarancją zwycięstwa było zdjęcie na plakacie z Lechem Wałęsą. Nie w przypadku Lipskiego, ponieważ polityką zajął się miejscowy biskup Edward Materski. Lipski był  zwalczany przez tego „księcia Kościoła” i wytknięto mu przynależność do loży masońskiej. W kampanię nienawiści wobec Lipskiego (która tak naprawdę trwa tam do dziś) zaangażowano wszystkie środowiska „narodowokatolickie” związane z kurią. Echa tej wojny po śmierci Lipskiego (1991 r.) trafiły  na łamy „Gazety Wyborczej”, gdzie opublikowano list kanclerza Kurii oraz innych księży dający do zrozumienia, że Lipski w ocenie biskupa nie był odpowiednim kandydatem na senatora. Widać w Radomiu, oprócz rejestracji komitetu wyborczego, trzeba było dokonać jeszcze jednej formalności – zdobyć akceptację biskupa, który w politykę się nie miesza oczywiście…

Skomentuj

Upewnij się, że uzupełnisz wszystkie pola oznaczone gwiazdką (*). Możesz używać podstawowych znaczników html.



Wykonaj zadanie w okienku poniżej, żeby dodać komentarz

My na Facebooku

Subskrybuj nasz newsletter

Chcesz być na bieżąco z tym, co dzieje się w polskiej i nie tylko masonerii? Zapisz się na newsletter.

Najczęściej czytane

Loża żałobna za Księcia Józefa Poni…

27 Lis 2015 historia masonerii

Wielki Wschód Polski 1910-18

13 Lis 2015 historia masonerii