Oct 22, 2018 Last Updated 9:06 PM, Oct 16, 2018

Adam Witold Wysocki nie żyje

Płaczmy, płaczmy, płaczmy lecz nie traćmy nadziei. Wolnomularstwo Polskie, a sz...

O masonerii we Wrocławiu

Zapraszamy na spotkanie z wolnomularzem, członkiem jednej z polskich lóż...

Kartka z kalendarza – Mały ksi…

75 lat temu, 6 kwietnia 1943 r., nakładem nowojorskiego wydawnictwa Reynal &...

Akacja jako podsumowanie credo wolnomularskiego

Akacja jest zasadniczym symbolem mistrza masońskiego. Słowo akacja pochodzi z języka greckiego i oznacza niewinność.
Odniesienia botaniczne: Akcje rosną zarówno w postaci drzew wysokich do 45 m, jak i półkrzewów i krzewów. Występuje w 800 gatunkach. Akacje dostarczają wartościowego drewna użytkowego w meblarstwie, wyrabia się z nich także gumę arabską oraz olejki eteryczne. Jej europejska odmiana znana jest pod nazwą mimozy.


Jeśli chodzi o analizę botaniczną wolnomularskiej akacji, to tak się złożyło, że nasz – że się tak wyrażę – model, to odmiana zwana akacją fałszywą, czyli robinia pseudoakacjowa (Robinia pseudacacia). W przeciwieństwie do niej akacja prawdziwa, czyli Acacia vera, to odmiana z której wyrabia się gumę arabską. Nasza „masońska” robinia akacjowa rośnie wraz z pięknymi żółtymi kwiatami. Gałązka akacji prawdziwej tym różni się od fałszywej, że zawiera mnóstwo małych listków, podczas kiedy gałązka akacji fałszywej zawiera ich niewiele.
Odniesienia kulturowe
W Tekstach Piramid znajdujemy stwierdzenie, iż Horus wyłonił się z drzewa akacjowego. Akacja występuje w ikonografii symbolicznej najczęściej w kontekstach "dawania życia". Wśród Arabów i Żydów uważana była za drzewo święte. Arabowie z akacji wykonali posąg preislamskiej bogini płodności Al-Uzza, której imię znaczy Najpotężniejsza i która była jedną z trzech naczelnych bogiń przedislamskiej Mekki. Akacjowy posąg Uzzy zniszczył dopiero prorok Mahomet.
Dla Żydów z kolei akacja mogła odgrywać szczególną rolę w czasie ich wędrówki przez pustynię. Na pustynnych terenach jednym z niewielu drzew nadających się na budulec musiała być akacja. Mogli z niej robić deski, węgiel drzewny, paszę dla bydła. Tradycja biblijna przekazała, iż akacja była budulcem Arki Przymierza w której przechowywano tablice z dekalogiem (zob. Wj 25,10-22), poza tym z drzewa akacjowego miano też wykonać Namiot Spotkania (Wj 26,15-30), stół chlebów ofiarnych (Wj 25,23-28), ołtarz całopalenia (Wj 27,1-8) i ołtarz kadzenia (Wj 30,1-6).
Legendy łączą poza tym z akacją krzyż Chrystusa oraz jego koronę cierniową. Wreszcie sam płonący krzak, jaki objawił się Mojżeszowi miał być akacją.
Odniesienia społeczne
Niewątpliwie najciekawszym współczesnym polskim odniesieniem dla akacji była „Akcja Akacja”, czyli program związany z równością płci Fundacji „Partners” Polska. Już na pierwszy rzut oka wydaje się to niezwykle wolnomularskie. Akcja Akacja polegała na wyróżnianiu kobiet, które w sposób wyjątkowy przyczyniły się do rozwoju społeczeństwa obywatelskiego i wspólnot lokalnych. Chodziło o wyróżnianie kobiet, które są liderkami w swoich środowiskach, swoim działaniem promują otwartość i tolerancję; ich działania są innowacyjne i mogą być powtórzone w innych środowiskach; inspirują i angażują do działania innych; prowadzą działalność o charakterze społecznym w swoich środowiskach lokalnych. W miejscach publicznych, skwerach i parkach miejskich, dla każdej zwyciężczyni zasadzano drzewko akacji. W przypadku tej inicjatywy akacja miała symbolizować rozkrzewianie się idei, odradzanie, stąd wybrana została jako symbol docenienia wysiłku i promująca uczestnictwo kobiet w życiu publicznym.
Odniesienia wolnomularskie
Akacja jest niewątpliwie jednym z najpopularniejszych czy najważniejszych symboli wolnomularskich. Związana jest z żałobą. Pojawiła się w wolnomularstwie ok. 1745, wraz z pierwszym powstaniem jakobickim. We wcześniejszych wydaniach Konstytucji Andersona występowała „gałązka kasji”, czyli cynamonowca wonnego zwanego też cynamonem chińskim. To też biblijna roślina, związana bardziej z królem Salomonem (Ps 45,9)
Akację poznają wprawdzie dopiero mistrzowie, lecz już wcześniej uczniowie wiedzieć mogą, iż akacja jest symbolem wtajemniczenia, inicjacji. Tak jak pierścienie masońskie na ogół przedstawiają cyrkiel i węgielnice, tak znaczki masońskie wpinane w klapę marynarki czy żakietu najczęściej zawierają akację (znaczki czeladników są z kłosami zboża). Akacja jest na naszych sotuarach. Tradycja wolnomularska przyjmuje, iż do grobu zmarłego wolnomularza wrzuca się gałązki akacji.
W legendzie o Hiramie akacja występuje jako znak wskazujący miejsce ukrycia ciała podstępnie zamordowanego Hirama. Tak jak do nowo narodzonego bóstwa magów ze wschodu doprowadziła gwiazda, tak ciało wielkiego mistrza mularskiego wskazała akacja.
Jest tą rośliną, która rosła wokół ciała Ozyrysa. Ten mit powtarza się w wolnomularstwie w związku z Hiramem. Nie tylko tutaj wolnomularstwo spotyka się z mitem o Ozyrysie. Wśród symbolicznych emblematów wolnomularskich pojawia się taki, który przedstawia płaczącą kobietę (dziewicę) nad złamaną kolumną na której znajduje się księga. Kobieta trzyma w prawej ręce gałązkę akacji, w lewej urnę. Za nią stoi skrzydlaty mężczyzna z kosą – personifikacja Czasu, który trzyma w ręku pukiel włosów płaczącej kobiety. Ta symboliczna scena bardzo bliska jest stopniowi mistrzowskiemu. Złamana kolumna* – symbol przedwcześnie, tragicznie przerwanego życia, może zostać odniesiona do śmierci Hirama. Jest śmierć, ale jest i nadzieja, którą symbolizuje akacja w ręku dziewczyny. Całą jednak scena wywodzi się z mitu egipskiego. Dziewczyna to Izis, płacząca w Byblos, nad złamaną kolumną z pałacu życia, który przechowywał ciało Ozyrysa. Za Izis zaś stoi Horus, Bóg Czasu, wcierający w jej włosy ambrozję. Takie przynajmniej informacje podaje Morals and Dogma Alberta Pike’a.
Mistrza rozpoznajemy po tym, iż akacja jest mu znana.
Przyjmuje się na ogół w wolnomularstwie trojakie znaczenie symboliczne akacji: nieśmiertelność, niewinność, inicjacja. Inne interpretacje wskazują na akację jako na symbol wolnomularskiego dążenia ku światłu, życia moralnego, odrodzenia (sama inicjacja jest symbolem zmartwychwstania).
Akacja niesie nadzieję. Kiedy jeden z czeladników poszukujących ciała Hirama zauważył na pagórku gałąź akacji, zrozumiał, że oznacza ona chyba koniec poszukiwań. „Bracia, przerwijmy naszą żałobę. Akacja nam pozostała i będzie dla nas znakiem rozpoznania. Jest ona godłem społeczeństwa, które po długiej niewoli, odżywa, uzyskując wolność.” Symbol zastępuje niewyrażalny fragment rzeczywistości. Akacja nam pozostała znaczy tyle, co mamy nadzieję. Ale z drugiej strony, w poszukiwaniach Hirama celem poszukiwań była akacja, to jej odnalezienie wieńczy poszukiwania. Akacja jako cel symbolizuje odrodzenie i nieśmiertelność.
Nauka symboliczna trzeciego stopnia
Dlaczego śmierć tak silnie wiąże się z symbolem nadziei, nieśmiertelności i niewinności? Jako wolnomularze wierzymy w swoją śmierć i zmartwychwstanie. W micie Hirama nie chodzi oczywiście o domniemany akt fizycznej śmierci. Nie chodzi o obiegowe, profańskie i mitologiczne rozumienie tego aktu, lecz o rozumienie symboliczno-psychologiczne. Nie można osiągnąć symbolicznego wschodu czyli pełnego oświecenia wlokąc za sobą zwykłe przywary i słabości, wlokąc za sobą profana. Przed wejściem na wschód trzeba doświadczyć śmierci symbolicznej, by narodzić się na nowo. To doświadczenie boskości. Coś w nas musi umrzeć, byśmy umieli przekraczać ograniczenia swej świadomości.
Liczbą trzeciego stopnia jest liczba siedem. Akacja jest w Biblii przedstawiona jako jedno z siedmiu drzew, które wyrośnie na pustyni na znak boskiego błogosławieństwa (Iz 41,19). Według jednego z mitów egipskich bogowie mieli narodzić się właśnie pod akacją. Pod znakiem akacji wolnomularz pokonuje upadek i śmierć, aby zdobyć oświecenie, a tym samym doświadczyć w sobie pierwiastka boskiego, z którego narodzi się wspaniały architekt działający dla postępu ludzkości.
Radykalna interpretacja kabalistyczna w ogóle przedstawia zwykłe życie po upadku jako stan śmierci, jako nieżycie, w tej perspektywie grób najlepiej odpowiada naszemu wyjściowemu stanowi. Aby wyzwolić wielki potencjał ludzki, jednostek bratersko zespolonych we wspólnym dziele – trzeba wyjść z tego grobu, trzeba pokonać śmierć, trzeba zmartwychwstać do nowego życia. Stała i wspólna praca nad sobą jest tego gwarantem, a akacja – symbolem. Symbolem potwierdzającym naszą wiarę.
Jest w tym coś tak heroicznego i pozornie beznadziejnego, że dobrym wezwaniem do tej mistrzowskiej pracy wydaje się być fragment Przesłania Pana Cogito Zbigniewa Herberta:
Idź dokąd poszli tamci do ciemnego kresu
po złote runo nicości twoją ostatnią nagrodę
idź wyprostowany wśród tych co na kolanach
wśród odwróconych plecami i obalonych w proch
ocalałeś nie po to aby żyć
masz mało czasu trzeba dać świadectwo
bądź odważny gdy rozum zawodzi bądź odważny
w ostatecznym rachunku jedynie to się liczy
(...)
strzeż się jednak dumy niepotrzebnej
oglądaj w lustrze swą błazeńską twarz
powtarzaj: zostałem powołany - czyż nie było lepszych
(...)
czuwaj - kiedy światło na górach daje znak - wstań i idź
dopóki krew obraca w piersi twoją ciemną gwiazdę
powtarzaj stare zaklęcia ludzkości bajki i legendy
bo tak zdobędziesz dobro którego nie zdobędziesz
powtarzaj wielkie słowa powtarzaj je z uporem
jak ci co szli przez pustynię i ginęli w piasku
(...)
Bądź wierny Idź
Deska symboliczna przedstawiona w Szanownej Loży "Braterstwo pod Wawelem" (DH) pracującej na Wschodzie Katowic/Krakowa
* W wolnomularstwie europejskim nurtu Ścisłej Obserwy i w rytach jej pokrewnych bardzo często pojawia się motyw tzw. utrąconej kolumny 'Adhuc Stat', której jednakże nie należy mylić ze złamaną kolumną Jeremy'ego Crossa, o której mowa w niniejszym tekście. Kolumna o solidnej postawie z utrąconym wierzchołkiem nie wiąże się z tematyką stopnia Mistrza; symbolizuje natomiast Ucznia-wolnomularza, który posiada solidną podstawę do prowadzenia pracy nad samodoskonaleniem

Skomentuj

Upewnij się, że uzupełnisz wszystkie pola oznaczone gwiazdką (*). Możesz używać podstawowych znaczników html.



Wykonaj zadanie w okienku poniżej, żeby dodać komentarz

My na Facebooku

Subskrybuj nasz newsletter

Chcesz być na bieżąco z tym, co dzieje się w polskiej i nie tylko masonerii? Zapisz się na newsletter.

Najczęściej czytane

Wielki Wschód Polski 1910-18

13 Lis 2015 historia masonerii

Masońska symbolika dla laika

13 Lis 2015 Symbolika