Nov 22, 2017 Last Updated 9:06 PM, Nov 20, 2017

Zjednoczenie rosyjskiego wolno…

W Rosji powstał Związek Suwerennych Obediencji Maosńskich! Memorandum o stworzen...

Okno na południe Rzeczypospoli…

Całkiem niedawno na naszych łamach zamieściliśmy informację o powstaniu wolnomul...

Zapis Video wykładu W. Mościbr…

W dniu 18.10.2017 roku w Poznaniu w teatrze dnia ósmego odbył się wykład ...

Symbolika Księżyca

  • Paź 16, 2017
Dział: Deski
Czytany 441 razy

"Symbolika Księżyca"  (11-10-2017)

Czcigodny Mistrzu i Wy Siostry i Bracia w swoich stopniach i urzędach.

            Mam zaszczyt wygłosić przed Wami deskę pod tytułem -"Symbolika Księżyca". Podzieliłem ją na pięć części, które zatytułowałem: Symbole, Czym symbole są w Wolnomularstwie, Księżyc, Symbolika Księżyca oraz Osobista refleksja.

Symbole

            Słownik symboli[1] Władysława Kopalińskiego rozpoczyna się sentencją Jeana Chevalier'a Żyjemy w świecie symboli, a świat symboli żyje w nas"[2]. Już wstęp do tego Słownika ukazuje złożoność znaczeniową pojęcia "symbol", z którą wiąże się jego wieloznaczność wynikająca m.in. z faktu wzajemnego, na przestrzeni wieków, przenikania się kultur - dzisiaj już często nieistniejących. Niesie to ze sobą często brak lub trudność w ich zrozumieniu. Sam termin symbol pochodzi od st. gr. symbolon, oznaczającego niewielki, rozłamany na pół przedmiot z metalu, kości, wypalonej gliny, drewna, np. pierścień lub tabliczkę. Połówki te stanowiły znak rozpoznawczy dla dwóch osób..."[3]

Czym jest symbol w wolnomularstwie?

            Zacznę od cytatu z pracy Br:. Karola Seriniego "Symbolika w wolnomularstwie"[4]:

Zadaniem każdego pokolenia wolnomularskiego jest dążyć do syntezy tych dwóch pierwiastków, do harmonii przy bezwzględnym zachowaniu tezy zasadniczej - humanitaryzmu[5].

            Symbole mają być środkiem osiągnięcia tej syntezy, naturalnie tylko tak pojętej, jak przedstawiłem, a nie w znaczeniu czczej formy, pozbawionej treści.

               

                [6]Serini wyróżnia pięć obszarów przez które przejawia się wolnomularskie ujmowanie rzeczywistości. Wypowiadające się w określonych i ustalonych symbolach, a znajdujące swe zastosowanie we wszystkich dziedzinach wolnomularskiej rzeczywistości tj.:

1) obyczajowości,

2) obrzędowości,

3) organizacji,

4) układzie wolnomularskiego życia,

5) w tajemniczości.

               

                [7]Na stronie warszawskiej Żeńskiej Loży Gaja Aeterna, należącej do obediencji Wielkiej Żeńskiej Loży Francji, znalazłem bardzo ciekawe podsumowanie, z którego za najciekawsze uznaję zwrócenie uwagi na:

- odwoływanie się symboli do wyobraźni i intuicji, do nieoznaczonego i nie do końca uświadomionego. Zatem odwołującego się nie tylko do intelektualnego poznania, ale przede wszystkim do przeżycia;

- natomiast istotę symbolu sprowadzono tam do czterech jego funkcji:

            1. edukacyjnej (nośnik filozofii wolnomularskiej),

            2. integracyjnej (wspólny język masonów na całym świecie),

            3. motywacyjnej (dotykającej sfery psychicznej i duchowej, symbol silniej motywuje

            do zmiany zachowań i sposobów postępowania)

            4. estetycznej (nośnik piękna, pobudzający do indywidualnego lub zbiorowego

            przeżywania pewnych treści i zjawisk).

Synergia tych wszystkich funkcji podczas prac lożowych sprawia, że symbol tłumaczy i pozwala przyswajać idee o wiele skuteczniej, niż wszelka teoria czy nauka.

            Pisząc tę deskę starałem się zawrzeć w niej wszystkie wspomniane powyżej elementy w urzeczywistnianiu się symbolu Księżyca.  Jednak z uwagi na czas jaki został przeznaczony na jej odczyt zrobię to skrótowo, odsyłając osoby zainteresowane do 17 pozycji z jakich korzystałem (spis tytułów pod tekstem). Są one z wyjątkiem jednej dostępne w Internecie, w związku z tym łatwo będzie do nich dotrzeć.

Księżyc

            Księżyc - naturalny satelita Ziemi, wg obecnie, najbardziej akceptowanej teorii naukowej powstał w wyniku [8]zderzenia proto-Ziemi i planety wielkości obecnego Marsa (planetę tę nazwano Teja[9], która była matką bogini Księżyca, Selene[10], w mitologii greckiej). Zauważmy, że współczesna nauka korzysta tu z symboliki i mitologii - mam na myśli nazwę, jaka została nadana tej hipotetycznej planecie - "Teja".

Księżyc jest około 4 razy mniejszy od Ziemi i około 400 razy mniejszy od Słońca, świeci jego światłem odbitym. Na marginesie proszę zwrócić uwagę, że Księżyc jest około 2 miliony razy  większy od człowieka - biorąc pod uwagę jego średnicę i przeciętny wzrost człowieka (średnica 3474km; średni wzrost człowieka - 1,65m; 2.105.455) - innymi słowy ta proporcja jest zbieżna z proporcją wielkości małej bakterii (2μm - 2mikrometry - 10-6) do ciała wysokiego człowieka (2m). Fakt ten jest bardzo ciekawy z punktu widzenia odwróconego pytania - Nie czego symbolem jest Księżyc dla człowieka (np. dla mnie), ale czego symbolem mógłby być człowiek dla Księżyca (jeśli ten byłby bytem świadomym)? Perspektywa - niezwykle ważna, szczególnie w obliczu odnotowanych relacji kosmonautów, którym widok Ziemi z kosmosu zmieniał sposób patrzenia na nią, na Wszechświat i ludzkość[11].

            Na uwagę zasługują też następujące fakty[12]:

- Księżyc powoli, ale stale oddala się od Ziemi w tej chwili w tempie około 4 cm/rok;

- o ile Księżyc świeci słonecznym światłem odbitym, o tyle jego siła grawitacji nie jest energią odbitą i widać jej oddziaływanie choćby na ziemskie oceany - przypływy i odpływy. Pływy są silniejsze o ile Księżyc, Słońce i Ziemia znajdą się na jednej linii - wtedy siły grawitacyjne Słońca i Księżyca sumują się. Jest pozornie bierny. Grawitacja zaś składa się na złożoność monogramu litery „G” - Grawitacja - siła rządząca ruchem ciał i materii, siła przyciągająca braterstwo serc wolnomularzy[13];

- niewidoczna strona Księżyca – to zjawisko związane jest ze swoistą synchronizacją - obrót Księżyca względem własnej osi równy jest jego obiegowi wokół Ziemi. Jest to taka sytuacja, kiedy krążymy wokół obiektu cały czas zwróceni do niego twarzą;

- z Księżycem związanych jest też wiele teorii spiskowych (jak choćby ta, że człowiek nie wylądował na Księżycu), które jednak nie znalazły jak dotąd potwierdzenia.

            Nie sposób omówić jest w tak krótkiej desce obszernych badań naukowych poświęconych Księżycowi, bardzo bogatych wierzeń związanych z tym ciałem niebieskim (wiele z nich współtworzyło symbolikę wolnomularską), jeśli chcieć to zrobić w sposób rzetelny i wyczerpujący powstała by z tego obszerna książka, czy raczej cała ich seria. 

Symbolika Księżyca

            W kulturze - określmy ją jako popularną i powszechną - w tej części świata, w dalszym ciągu przeważa stawianie na przeciwko siebie dwóch płci: kobiety i mężczyzny. W dalszym ciągu prace, czynności, pewne cechy, czy role dzieli się i opisuje jako kobiece lub męskie. Za anachronizm uważam choćby wiązanie męskości z aktywnością, a kobiecości z biernością. Zbyt wiele widziałem w życiu aktywnych kobiet, zbyt wielu pasywnych mężczyzn, by łączyć te cechy z określoną płcią. Nie pozostając w tej obserwacji odosobnionym,  omawiając ten symbol będę mówił o cechach, wspólnych dla ludzi. Starając się w ten sposób je uaktualnić, nie tracąc jednak przesłania wolnomularskiego związanego z tym symbolem.

            Omawiając symbol Księżyca warto wspomnieć tu o symbolu "siedmiu gwiazd" przedstawianych często w bezpośrednim otoczeniu Księżyca. Jednak nie jest to przedmiotem tej deski, jedynie to sygnalizuję. Nie jest to jedyny przypadek kiedy znaczenia symboli "zazębiają się", kiedy ich wzajemne znaczenia się uzupełniają, przeplatają. Kolejnym z takich przykładów są trzy tzw. "małe światła" występujące w Świątyni - czyli Słońce, Księżyc i Czcigodny Mistrz[14] lub Mistrzyni - związane są one z symboliką "liczby trzy", którą w tym wypadku współtworzą. "Trójka" - Symbolizuje pełnię, wielkość, harmonię, siłę. Uważano ją za liczbę najświętszą ze wszystkich liczb. Pitagorejczycy uznali ją za liczbę doskonałą, ponieważ zawiera w sobie początek, środek i koniec...[15]. Na uwagę zasługuje tu fakt, że ranga symbolu Księżyca ulegała zmianie w rytuałach i tak na przykład współtworzy on Trzy Wielkie Światła u Moderns (czyli u Nowoczesnych) to Słońce, Księżyc i Mistrz Loży, a u „Antients” (czyli u Dawnych) będą to Biblia, Cyrkiel i Węgielnica[16]. /.../[17]. Zestawienie tej "Trójki" (Słońce, Księżyc i Czcigodny Mistrz/Czcigodna Mistrzyni Loży) nie jest przypadkowe, a tym co te elementy łączy są: światło, cykliczność, przewidywalność, stałość działań - zarówno Księżyca, Słońca, jak i Czcigodnego Mistrza lub Mistrzyni. Jeszcze kilkaset lat temu Księżyc wyznaczał cykliczność prac wolnomularskich - tzw. "loże księżycowe", będąc oprócz swojego znaczenia symbolicznego, przewodnikiem w czasie drogi do i z lóż.[18] Pamiętajmy, że osady ludzkie były często od siebie oddalone, drogi słabej jakości i nieoświetlone. W alchemii, z której symboliki czerpało wolnomularstwo, Księżyc związany był z jednym z planetarnych metali -  srebrem[1]. Symbolika Księżyca znajduje też swoje odzwierciedlanie w układzie miejsc zajmowanych przez Oficerów w Świątyni, bo jak światło lunarne jest odbiciem światła słonecznego, tak i Pierwszy Dozorca... jest „odbiciem światła” Czcigodnego Mistrza.[19] Z całą pewnością nie wyczerpałem swoją deską tematu, starałem się jednak zasygnalizować najistotniejsze moim zdaniem kwestie związane z symboliką Księżyca.

Zakończę swoją osobistą refleksją, moim odczytaniem tego symbolu.

            Ziemię i zamieszkujących na niej ludzi dzieli od Księżyca przepaść - symboliczna i dosłowna - odległość 384 400 km. Cóż wobec niej może człowiek jako jednostka? Okazuje się, że może. Takie rozwiązanie - bardzo obrazowe, dosadne - znalazłem w "Myślach nieuczesanych" Stanisława Jerzego Leca - Widziałem raz żywy symbol triumfu człowieka. Stał już nad przepaścią i zrobił wtedy w nią siusiu[20]. Dla mnie to wyraz bezsilności, braku pokory, połączony z pielęgnowaniem egotyzmu, antropocentryzmu. Pokora nie jest jednak biernością, wycofaniem, czy uniżoną służalczością, a raczej rzetelną oceną rzeczywistości i własnych możliwości. Jak wiemy z historii to odwieczne marzenie części ludzkości z tęsknotą patrzącej w niebo udało się zrealizować. Zbiorowym wysiłkiem wielu tysięcy ludzi - 20 lipca 1969 roku człowiek postawił stopę na Księżycu[21]. To dla mnie również znaczenie symbolu Księżyca, które odczytuję nie jako triumf człowieka, a jako dowód na możliwość realizacji czegoś co z pozoru wydaje się niemożliwe. Połączenie sił wielu ludzi, mądre, skoordynowane działanie sprawiające, że marzenia stają się rzeczywistością. Oddzieliłem w swojej desce cechy od płci i tu wspomnę o fizyczce i matematyczce Katherine Johnson[22], pracowniczce NASA, która swoją pracę zaczęła w czasach segregacji rasowej i walce kobiet o równouprawnienie. Johnson przyczyniła się m. in. do powodzenia całej misji eksploracji Księżyca - obliczała trajektorie lotu rakiet. Obawiam się, że cele jakie stawia przed sobą wolnomularstwo są w realizacji dużo trudniejsze i bardziej praco- i czasochłonne niż eksploracja Księżyca. Czy uda się je osiągnąć? - myślę, że z czasem tak, ja przynajmniej głęboko w to wierzę. Jedną z takich przysłowiowych „cegiełek", „kamieni” jest to, że S:. i D:. Loża Kultura na Wsch:. Warszawy, jest jedną z Lóż przyjmujących w swoje szeregi kobiety - urzeczywistnia to Równość.

                                                           Rzekłem

                                                                              Br:.G.

Literatura:

1."Słownik symboli"; Władysław Kopaliński, Wydawnictwo "Wiedza Powszechna"; Wydanie V; Warszawa 1999

2. str.7 tamże

3. str.7 tamże

4. "Symbol w wolnomularstwie"; autor: Karol Serini, Warszawa 1933; przedruk:"ARS REGIA", ROK I (1992), Nr 1 (WRZESIEŃ), ISSN 1230-1442

5.tamże- str.135; Humanitaryzm, wzniesiony do wyżyn prawdziwej miłości braterskiej, jest piękną ideą, opromieniającą swym blaskiem pochód ludzkości;"

6. tamże, str.140

7."Symbolika jako metoda pracy"; Żeńska Loża Gaja Aeterna; http://www.lozagaja.pl/index.php/czym-jest-masoneria/symbolika-jako-metoda-pracy                                                                                                                                

8."Jak powstał księżyc"; Biuletyn internetowy - "Zapytaj Fizyka"; Wydziału Fizyki Uniwersytetu Warszawskiego; autor: Leszek Czechowski; 3 listopada 2016; https://zapytajfizyka.fuw.edu.pl/pytania/jak-powstal-ksiezyc/

9.Teja (gr. Θεία Theía, łac. Thea) – w mitologii greckiej tytanida, bogini wzroku (gr. θέα théa[1]) i jaśniejącego nieba (gr. αἴθρη aíthrē[2]). Uchodziła za córkę Uranosa i Gai. Stała się również tą, która została obdarzona złotem, srebrem i klejnotami z ich jasnością i nieodłączną wartością. Ze związku ze swoim bratem i mężem Hyperionem wydała na świat syna Heliosa (Słońce) oraz córki Selene (Księżyc) i Eos (Świt). Podobnie jak jej siostry była prorokującą boginią.; Wikipedia stan na 23-05-2017; https://pl.wikipedia.org/wiki/Teja_(tytanida)                                                          

10.Selene (także Księżyc; stgr. Σελήνη Selḗnē ‘Księżyc’, łac. Luna ‘Księżyc’) – w mitologii greckiej bogini i uosobienie   Księżyca; jedna z tytanid; utożsamiana z rzymską Luną[1][2].; Wikpedia; https://pl.wikipedia.org/wiki/Selene_(mitologia)

11. "Mirosław Hermaszewski, kosmonauta: - Nie znam nikogo, kto był wierzący i wrócił stamtąd ateistą"; Nowa Trybuna Opolska;03.07.2010; http://www.nto.pl/magazyn/reportaz/art/4156979,miroslaw-hermaszewski-kosmonauta-nie-znam-nikogo-kto-byl-wierzacy-i-wrocil-stamtad-ateista,id,t.html

12. Hasło Księżyc, Wikipedia polska edycja stan na 26.05.2017; https://pl.wikipedia.org/wiki/Ksi%C4%99%C5%BCyc

13. ”Masońska symbolika dla laika”, 13.11.2015, RzW, „Litera G - monogram słów: 1. Generacja - siła kolejnych pokoleń; 2. Grawitacja - siła rządząca ruchem ciał i materii, siła przyciągająca braterstwo serc wolnomularzy; 3. Geometria - fundament nauk ścisłych, bez nich skazani jesteśmy na próżne spekulacje; 4. Geniusz - inteligencja umożliwiająca odkrywanie sprawiedliwości i prawdy; 5. Gnoza - najgłębsza i najpłodniejsza wiedza moralna, siła postępu. Stąd też w naszym symbolu na czele strony - gwiazda pięcioramienna wpisana w miejsce, gdzie na ogół jest litera G. Dla masonów pracujących m.in. w rytach szkockich litera G oznacza przede wszystkim Boga.                                             . http://wolnomularstwo.info.pl/index.php/symbolika/item/266-masonska-symbolika-dla-laika

14"Symbolika liczby trzy"; Ewa Mgiełka; Rzeczpospolita Wolnomularska;27.02.2016; http://wolnomularstwo.info.pl/index.php/masonskie-deski/item/407-symbolika-liczby-trzy

15  tamże

16. str.30; "RYT FRANCUSKI:OD ALCHEMII DO RACJONALIZMU Historia, struktura i doktryna obrządku nowoczesnego‒od początków masonerii francuskiej aż do czasów współczesnych; Karol Wojciechowski; Wydawnictwo Racjonalista; Wrocław 2009

17.fragmenty tekstu, objęte dyskrecją wolnomularską.

18. Sunday Masonic PaperNo 807The Moon in Masonic History by Bro. James P.W. Goss, Grand Historian Grand Lodge ofVermont http://www.bytown.ottawamasons.ca/Sunday%20Masonic%20Paper%20No%20807.pdf

19. "Księżyc w symbolice wolnomularskiej i astrologicznej"; Max Pomorski; Deska wygłoszona na spotkaniu Trójkąta WWP "Jedność" na Wschodzie Trójmiasta w dniu 2 marca 6008 ; http://forum.przyszloscwprzeszlosci.pl/znaki-i-symbole/cyrkiel-i-wegielnica-t97-10.html

20."Myśli nieuczesane"; Stanisław Jerzy Lec; Kraków 1957; https://pl.wikiquote.org/wiki/My%C5%9Bli_nieuczesane

21"Sylwetka Neila Armstronga - pierwszego człowieka na Księżycu"; PAP - Nauka w Polsce; 20.08.2012; http://naukawpolsce.pap.pl/aktualnosci/news,391443,sylwetka-neila-armstronga---pierwszego-czlowieka-na-ksiezycu.html 

22Katherine Johnson, Wikipedia, edycja ang., stan na 26.05.2017 https://en.wikipedia.org/wiki/Katherine_Johnson

Ostatnio zmieniany poniedziałek, 16 październik 2017 16:22

Skomentuj

Upewnij się, że uzupełnisz wszystkie pola oznaczone gwiazdką (*). Możesz używać podstawowych znaczników html.



Wykonaj zadanie w okienku poniżej, żeby dodać komentarz

My na Facebooku

Subskrybuj nasz newsletter

Chcesz być na bieżąco z tym, co dzieje się w polskiej i nie tylko masonerii? Zapisz się na newsletter.

Najczęściej czytane

Loża żałobna za Księcia Józefa Poni…

27 Lis 2015 historia masonerii

Wielki Wschód Polski 1910-18

13 Lis 2015 historia masonerii