Nov 22, 2017 Last Updated 9:06 PM, Nov 20, 2017

Zjednoczenie rosyjskiego wolno…

W Rosji powstał Związek Suwerennych Obediencji Maosńskich! Memorandum o stworzen...

Okno na południe Rzeczypospoli…

Całkiem niedawno na naszych łamach zamieściliśmy informację o powstaniu wolnomul...

Zapis Video wykładu W. Mościbr…

W dniu 18.10.2017 roku w Poznaniu w teatrze dnia ósmego odbył się wykład ...

Symbolika izby rozmyślań

  • Lis 27, 2015
Dział: Deski
Czytany 1684 razy

Izba Rozmyślań, obecna jedynie w niektórych masońskich rytach (występuje w Rycie Szkockim Dawnym i Uznanym oraz w lożach Europy kontynentalnej, ale nie występuje w Rycie Emulation), jest małym pomieszczeniem w którym kandydat lub kandydatka przebywają w samotności przez pewien czas tuż przed ceremonią inicjacji.

Izolacja w baraku lub grocie rozpoczynała rytuał w czasie którego przeżywana była symboliczna metamorfoza. Tak jak poczwarka wylęga się ze swego kokonu, tak inicjowany wychodzi z ciemności ku nowej osobie. Taki zwyczaj jest obecny wśród wszystkich ludzi i w każdym miejscu, gdzie praktykuje się tradycyjne ryty inicjacji. Ma to służyć oddzieleniu neofity od jego dotychczasowego świata i umożliwienie mu głębszej refleksji nad wyobrażeniem śmierci i końca. Izba Rozmyślań jest współczesnym odpowiednikiem starożytnej groty inicjacyjnej.

Inicjowany pozostawiony jest tam w samotności, jedynie z kartką papieru i ołówkiem którym spisuje swój filozoficzny testament. Izba Rozmyślań jest oświetlona jedynie świecą, która rzuca swe słabe światło na kilka przedmiotów znajdujących się w owym pomieszczeniu, takich jak ludzka czaszka, kawałek chleba, szklanka wody, pojemniczki z solą i siarką. Na ścianie znajdują się namalowane białą farbą na czarnym tle kogut, kosa oraz słowo V.I.T.R.I.O.L. lub V.I.T.R.O.L.U.M., które jest starożytnym wezwaniem do analizy siebie samego - Visita Interiora Terrae, Rectificando Inveniens Occultam Lapidem (Zejdź do wnętrza Ziemi; przez oczyszczenie - znajdziesz kamień filozoficzny).

Symbole te pochodzą z alchemii, tradycji, która dostarczyła nam wiele symboli związanych z metamorfozą, przemianą. W przypadku masonerii możemy mówić o alchemii duchowej lub filozoficznej.

VITRIOL

Dla wolnomularzy pobyt w Izbie Rozmyślań jest przedwstępem do symbolicznej próby ziemi. Próba ta, do której wzywa akronim V.I.T.R.I.O.L., oznacza „powrót istoty ludzkiej do jej najintymniejszego jądra, zejście w głąb samego siebie, na dno własnej duszy, poszukiwanie jej najtajniejszej treści, aby znaleźć niepodzielne centrum, na którym zbudować by można inną osobowość, nowego człowieka”. Dopiero po takim zejściu i uśmierceniu profana możliwy jest dalszy ciąg procesu transmutacji, czyli duchowej przemiany.

Pierwsza lekcja jakiej z tego trzeba się nauczyć to że nic nie jest z natury swej złe lub dobre. Jedynie ludzie, jak budowniczy, mogą czynić cokolwiek dobrym lub złym, w zależności, jak tego używać będą. Możemy już rozumieć tę ideę intelektualnie, ale wiedza intelektualna jest tutaj niewystarczająca. Ceremonie rytualne, mity i symbole są stosowane dla ułatwienia przejścia od wiedzy do doświadczenia, od tego co zostało skonceptualizowane do tego, co zostało przeżyte.

Zatem wiedza musi być ponownie sprawdzona, nie po to, by wzmocnić jej moc ontologiczną, lecz po to, by ją przemienić; "nie po to, aby wypełnić wazę, lecz by rozniecić ogień", jak pisał Montaigne.

Kogut

Ten cytat z autora Prób prowadzi nas do koguta, który oznajmia pojawienie się światła, budzi do życia uśpione siły, obwieszcza triumf światła nad ciemnościami. Jest związany z Merkurym / Hermesem, który ustanawia granice i pomaga nam je przekraczać. Umiejętność kojarzenia rzeczy przez wskazywanie ich cech szczególnych jest dowodem przejścia od wiedzy do doświadczenia.

Kosa

Kosa, narzędzie służące do zbiorów, dopiero od XV w. jest wkładana w rękę kościotrupa dla przedstawienia śmierci, wielkiej zrównywaczki. Ten obraz potwierdza i ilustruje nauczanie ukazane w innych symbolach: śmierć w świecie roślinnym jest źródłem życia w świecie zwierzęcym.

Sól, siarka i rtęć

Image

Sól, która może być pozyskiwana z morskiej wody przez odparowywanie, jest substancją powstającą ze zderzenia żywiołów wody i ognia.

Siarka kojarzona jest ze słońcem. Alchemicy wierzyli, że ma się ona tak do ciała jak słońce do ziemi. Wypala je. W tym przypadku chodzi oczywiście o proces duchowy. Symbolizuje coś, co ma moc płodzenia i przemieniania. Może niszczyć albo dawać życie i energię. Tzw. czarne słońce alchemików ma moc oczyszczającą i odradzającą. Symbolizuje je siarka w soli, czyli słońce w ziemi.

Jak podaje jeden z traktatów alchemicznych: „W swoim działaniu siarka ta ma skłonność do powracania do swojej pierwszej natury, w wyniku czego ciało staje się ‘siarczyste’ i podatne na działanie ognia, który poprzez to może ‘zniszczyć człowieka aż do jego pierwszej natury’, urzeczywistniając, tym samym, cechę Słońca, jako narzędzia ‘w fizjologicznym i psychologicznym dramacie powrotu do prima creatio czy do prima materia, czyli do śmierci, przez którą trzeba przejść, jeśli chce się odzyskać pierwotny stan prostych żywiołów i natura immaculata – stan istniejącego przedustawnie raju”.

Trzy podstawowe substancje alchemików to sól, siarka i rtęć. Sól może być połączona wyłącznie z siarką, a rtęć jedynie z odparowaną mieszaniną pozostałych dwóch składników. To dopiero składa się na całość procesu przemiany, którego połączenie soli i siarki jest jedynie początkiem. Połączenie soli i siarki obrazuje dwoistość, życia i śmierci, światła i ciemności posilających i dopełniających się wzajemnie. Połączenie obu tych substancji symbolizuje alchemiczne Dzieło – Złotodajną Przemianę.

Siarka symbolizuje aktywne i twórcze siły przyrody. Rtęć z kolei siły bierne. Te przeciwstawne siły znajdują swoją równowagę w soli – przedstawiającej zasadę krystalizacji. Relacje tych trzech substancji są symbolicznym ukazaniem celu wolnomularstwa – wypracowanie duchowej równowagi.

Klepsydra

Klepsydra jest zaproszeniem do refleksji nad odwracalnością czasu.

Chleb i woda

Image

Chleb symbolizuje witalną transformację od tego co jest surowe do tego, co jest przygotowane. Woda z kolei przedstawia płodność.

Chleb i woda, będące pokarmami więźnia, symbolizują pożywienie profana do momentu, kiedy wkroczył na drogę inicjacji. Czerstwy chleb jest obrazem starzenia się i niemocy, zaś zamknięta w dzbanie woda obrazuje nieśmiertelną duszę w ciele – grobie, przypomina także o utajonym i niewypowiedzianym życiu zamkniętym w pieczarze osobowości, czekającym na ujawnienie.

Testament filozoficzny

Testament jest nie tylko zobowiązaniem kandydata wobec samego siebie i loży, ale i wyrazem tego, że wstąpienie do loży oznacza narodziny do godniejszego i rozumniejszego życia.

Nauka symboliczna Izby Rozmyślań

Przedstawione symbole skupiają uwagę neofity na potrzebie rozpoznawania rzeczywistości takiej jaką jest, oraz uwolnienia siebie od tych złud, które ustawiają światłość i ciemność w opozycji do siebie. Ta inicjacyjna podróż i próba ziemi w Izbie Rozmyślań ukazuje dalszą drogę: chodzi o zastąpienie słowa "lub" i wiążących się z nim postaw, słowem "oraz".

Energia jest owocem przeciwstawnych sił. Energię ciała możemy nazwać napięciem. Jeśli jest ono nadmierne, wówczas może być zabójcze. Ale tak samo i jego brak. Jedynie pomiędzy twymi dwoma ekstremami możliwe jest życie. Sztuka Królewska, która była stosowana jako określenie alchemii a obecnie wolnomularstwa, może być idealnie rozumiana jako sztuka odnajdywania złotego środka.

Wezwanie do "łączenia tego, co zostało rozdzielone", co często się przewija w czasie masońskich rytuałów, sprowadza się do godzenia sprzeczności przez dostrzeżenie w nich komplementarnych przeciwności. Wszyscy doświadczamy chęci podporządkowania się i dostosowania a zarazem chęci bycia wyjątkowym; chęci pozostania lub odejścia, wierzenia i wątpienia. Przez zastąpienie "lub" przez "oraz" wychodzimy z zaklętego kręgu sprzeczności między chaosem i porządkiem, między niepokojem i spokojem.

Konflikty pomiędzy ludźmi mogą być postrzegane jako echa konfliktów wewnątrzosobowych, których wszyscy doświadczamy. I jeśli rzeczywistość ma być postrzegana jako niejasna, jako proces zmian, od swych najprostszych manifestacji do najbardziej skomplikowanych i zróżnicowanych, to można do niej dotrzeć tylko przez słowa. To wszystko co możemy na ten temat powiedzieć. Symbolizm jest drogą pokazywania jak słowa tworzą obrazy i jak te obrazy stają się elementami mitów, czyli wymyślonych opowieści w których tkwią pewne odblaski prawdy, ponieważ wiążą się one z krętymi ścieżkami, które prowadzą od pragnienia do idei.

Izba Rozmyślań jest miejscem, gdzie podróż tymi ścieżkami się zaczyna. Chleb, sól, klepsydra, kogut i kosa razem wzięte mają profanowi zwrócić uwagę na te wszystkie kwestie i wyzwania.

Pierwsza deska symboliczna przedstawiona w loży Braterstwo pod Wawelem w dniu 23 września 6006 r.p.ś.

Opracowano na podstawie:

Daniel Béresniak, Symbols of Freemasonry, New York 2000.
Roman Bugaj, Alchemia przed i w czasach Sędziwoja, [w:] Michał Sędziwój, Traktat o kamieniu filozoficznym, Warszawa 1971.
Andrzej Jerzy Kuźmicki, Pojęcie Jaźni w koncepcji Carla Gustava Junga, Wrocław 2004.

Ostatnio zmieniany niedziela, 06 grudzień 2015 22:03

Skomentuj

Upewnij się, że uzupełnisz wszystkie pola oznaczone gwiazdką (*). Możesz używać podstawowych znaczników html.



Wykonaj zadanie w okienku poniżej, żeby dodać komentarz

My na Facebooku

Subskrybuj nasz newsletter

Chcesz być na bieżąco z tym, co dzieje się w polskiej i nie tylko masonerii? Zapisz się na newsletter.

Najczęściej czytane

Loża żałobna za Księcia Józefa Poni…

27 Lis 2015 historia masonerii

Wielki Wschód Polski 1910-18

13 Lis 2015 historia masonerii